Đề bài: Nói về vấn đề học tập, tục ngữ có câu: “Không thầy đố mày làm nên”. Nhưng nhà bác học vĩ đại Đác-uyn, cha đẻ của học thuyết tiến hoá lại có ý kiến cho rằng: “Tất cả những gì có giá trị một chút tôi đều đã thu nhận được nhờ tự học”. Cho biết ý kiến của anh/chị về hai nhận định trên.
Dàn ý NLXH về vấn đề: So sánh học thầy và tự học
1. Giải thích vấn đề
a. Học thầy
-
Thầy: người có kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, truyền thụ và hướng dẫn người học.
-
Làm nên: giúp học sinh học giỏi, thi đỗ, thành công trong cuộc sống.
-
Ý nghĩa: Vai trò của người thầy quyết định chất lượng học tập, giúp hình thành nhân cách, kỹ năng sống và phương pháp học tập đúng đắn.
b. Tự học (theo Đác-uyn)
-
Tự học: nỗ lực tự tiếp thu, lĩnh hội tri thức.
-
Ý nghĩa: Vai trò của ý thức, sự chủ động, sáng tạo và độc lập trong học tập.
2. Ý kiến
-
Hai ý kiến đều đúng, không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau.
-
Kết hợp học thầy và tự học mới đạt hiệu quả cao nhất.
3. Lý giải
a. Vì sao học thầy quan trọng
-
Thầy truyền kiến thức cơ bản và phương pháp học.
-
Kiểm tra, uốn nắn, đánh giá giúp học sinh hoàn thiện năng lực.
-
Thầy là tấm gương về đạo đức, động viên, tạo môi trường học tập tốt.
b. Vì sao phải tự học
-
Tự học giúp biến kiến thức thành của bản thân, rèn luyện ý thức, độc lập, sáng tạo.
-
Học suốt đời, bù đắp thời gian hạn chế trên lớp.
-
Nguồn học: từ thầy, sách vở, cuộc sống.
c. Kết hợp học thầy và tự học
-
Học thầy giúp nắm kiến thức cơ bản.
-
Tự học đào sâu kiến thức, giải quyết vướng mắc.
-
Sự kiểm tra, hướng dẫn của thầy thúc đẩy tự học, giúp quá trình học hiệu quả.
4. Bài học
a. Đối với học thầy
-
Kính trọng, biết ơn, nghiêm túc học tập.
-
Thầy cần nâng cao trình độ để học trò tin tưởng.
b. Đối với tự học
-
Ý thức tự giác, tìm tài liệu, phương pháp học tốt, quyết tâm cao.
-
Phê phán lười biếng, ỷ lại.
c. Tổng kết
-
Học thầy và tự học bổ sung cho nhau, giúp học hiệu quả.
-
Hiểu rộng chữ “thầy, bạn”: thầy là người truyền đạt tri thức, bạn là người giúp ta tiến bộ.
-
Người thầy tốt nhất có thể là bạn, bạn chân chính cũng là thầy.

Bài văn mẫu NLXH về vấn đề: So sánh học thầy và tự học
Con người dù tài giỏi đến đâu cũng cần sự hướng dẫn, dìu dắt của những người thầy. Nhận thức rõ vai trò quan trọng của người thầy, ông cha ta đã đúc kết câu tục ngữ: “Không thầy đố mày làm nên”. Câu nói này nhấn mạnh rằng, để học tập, rèn luyện và đạt được thành công trong học tập lẫn cuộc sống, người học cần có sự hướng dẫn của thầy, người có kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm. Thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn uốn nắn, kiểm tra, đánh giá và định hướng cho học trò, đồng thời là tấm gương về đạo đức, giúp học sinh hình thành nhân cách và phương pháp học tập đúng đắn.
Tuy nhiên, không chỉ học ở thầy mới quan trọng, mà tự học cũng đóng vai trò quyết định. Nhà bác học Đác-uyn từng khẳng định: “Tất cả những gì có giá trị một chút tôi đều đã thu nhận được nhờ tự học”. Ý kiến này nhấn mạnh vai trò của sự chủ động, nỗ lực và sáng tạo của bản thân trong quá trình học tập. Tự học giúp người học biến kiến thức đã lĩnh hội từ thầy, sách vở hay kinh nghiệm sống thành tri thức của riêng mình, rèn luyện khả năng tư duy độc lập, sáng tạo và ý thức học tập suốt đời.
Xét một cách thận trọng, cả hai quan điểm đều đúng nhưng ở những góc nhìn khác nhau. Học thầy giúp nắm kiến thức cơ bản và phương pháp học tập; tự học giúp đào sâu, mở rộng hiểu biết và hình thành kỹ năng tự chủ trong học tập. Khi kết hợp hài hòa học thầy và tự học, người học sẽ đạt hiệu quả tối đa. Thầy giúp tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình tự học, còn tự học sẽ phát huy tối đa khả năng tư duy, sáng tạo và tự giác của bản thân.
Từ đó,mỗi chúng ta rút ra bài học cho bản thân rằng: mỗi học sinh cần kính trọng, biết ơn thầy cô, chăm chỉ tiếp thu kiến thức, đồng thời rèn luyện ý thức tự học, chủ động tìm hiểu, vận dụng và sáng tạo. Học với thầy là cơ sở, học tự thân là con đường phát triển bền vững. Khi hiểu đúng vai trò của thầy và tự học, chúng ta sẽ không ngừng tiến bộ, vững bước trên con đường lập thân, lập nghiệp.
