Đề bài: Viết bài văn nghị luận văn học: phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ Vội Vàng (Xuân Diệu)
Của ong bướm này đây tuần tháng mật
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây là của cành tơ phơ phất;
Của Yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng khúc hàng mi
Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần
Tôi sung sướng. Nhưng với vàng một nửa
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.
Bài làm
I.MỞ BÀI
Xuân Diệu được mệnh danh là “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”, một tâm hồn luôn khao khát giao cảm với đời và rạo rực tình yêu cuộc sống. Nếu các nhà thơ cùng thời thường tìm về quá khứ hay lánh mình vào cõi mộng ảo để trốn tránh thực tại, thì Xuân Diệu lại chọn cách đối diện và tận hưởng vẻ đẹp của trần thế ngay dưới chân mình. Đoạn thơ trích trong tác phẩm “Vội vàng” chính là những nét vẽ tươi tắn, tình tứ nhất về một bức tranh xuân đầy sức sống. Qua lăng kính đầy xuân sắc của thi nhân, thiên nhiên không còn là vật thể vô tri mà hiện ra như một bữa tiệc tùng của cảm giác, khiến người đọc không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp diệu kỳ của cuộc đời nơi đây.
II.THÂN BÀI
a. Bức tranh thiên nhiên như một bữa tiệc “thực đơn” của tình ái:
-
Điệp từ “Này đây”: Được lặp lại liên tiếp ở đầu các câu thơ như một động tác mời mọc, khoe khoang sự giàu có, phong phú của mùa xuân. Tác giả như đang bày biện ra trước mắt người đọc tất cả những gì tinh túy nhất của đất trời.
-
Hình ảnh vạn vật tràn đầy sắc và hương:
-
“Ong bướm – tuần tháng mật”: Sự kết đôi đầy ngọt ngào, gợi cảm giác hạnh phúc lứa đôi.
-
“Hoa – đồng nội xanh rì”, “Lá – cành tơ phơ phất”: Cảnh vật non tơ, mỡ màng, tràn trề nhựa sống. Từ “cành tơ” và “phơ phất” gợi vẻ đẹp mềm mại, duyên dáng như người thiếu nữ.
-
“Khúc tình si của Yến anh”: Âm thanh của thiên nhiên không chỉ là tiếng hót mà là tiếng hát yêu đương, say đắm.
-
-
Ánh sáng diệu kỳ: “Ánh sáng chớp hàng mi” – một hình ảnh so sánh cực kỳ lãng mạn. Ánh sáng mặt trời mỗi buổi sớm mai được ví như vẻ đẹp tỏa ra từ đôi mắt của người thiếu nữ, đầy tình tứ và ấm áp.
b. Quan niệm mới về cái đẹp và thời gian:
-
Vị thần Vui gõ cửa: Mỗi sáng sớm hiện ra như một phép màu, một món quà mà tạo hóa ban tặng.
-
Câu thơ đột phá: “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”:
-
Đây là câu thơ hay nhất, độc đáo nhất của Xuân Diệu. Ông không dùng những chuẩn mực của thiên nhiên để đo vẻ đẹp con người (kiểu “hoa cười ngọc thốt”), mà lấy vẻ đẹp của con người (cặp môi gần) làm chuẩn mực cho thiên nhiên (tháng giêng).
-
Từ “ngon” biến một khái niệm thời gian trừu tượng trở nên hữu hình, có thể cảm nhận bằng vị giác, đầy sức quyến rũ và gợi tình.
-
c. Tâm trạng và thái độ sống của thi nhân:
-
“Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa”: Một trạng thái tâm lý phức tạp. Ngắt nhịp 3/5 như một sự sững sờ. Sung sướng vì cảnh đẹp nhưng vội vàng vì nhận ra quy luật nghiệt ngã của thời gian.
-
“Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân”: Ý thức về sự trôi chảy của thời gian rất nhạy bén. Ngay khi mùa xuân đang ở độ rực rỡ nhất, thi sĩ đã cảm thấy nỗi đau của sự chia lìa, từ đó càng thôi thúc khát vọng sống gấp gáp, mãnh liệt hơn.
III.KẾT BÀI
Chỉ với chín câu thơ, Xuân Diệu đã phác họa thành công một bức tranh thiên nhiên rực rỡ sắc màu và dạt dào sức sống xuân. Bằng những hình ảnh so sánh táo bạo, điệp từ đầy hiệu quả và cách cách tân ngôn ngữ độc đáo, đoạn thơ không chỉ đơn thuần là tả cảnh mà còn là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống mới: sống hết mình, yêu hết mình giữa cuộc đời trần thế. Qua đó, ta thấy được một “cái tôi” Xuân Diệu yêu đời đến cuồng nhiệt, một tâm hồn luôn khát khao níu giữ vẻ đẹp của thời gian, để mỗi phút giây hiện tại đều trở thành một thiên đường vĩnh cửu trong trái tim con người.
