Đề bài: Có ý kiến cho rằng: Sống là một nỗ lực liên tục để vượt thoát mọi định kiến. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày ý kiến của anh/chị về định kiến xã hội đối với người trẻ trong thời đại ngày nay.
Dàn ý NLXH trình bày suy nghĩ về định kiến xã hội đối với người trẻ trong thời đại ngày nay
I. MỞ BÀI
-
Giới thiệu vấn đề: Trong cuộc sống, con người không chỉ phải đối diện với khó khăn, thử thách mà còn chịu sự chi phối từ những định kiến của xã hội.
-
Dẫn dắt và trích dẫn ý kiến: Câu nói “Sống là một nỗ lực liên tục để vượt thoát mọi định kiến” đã gợi nhắc mỗi người, đặc biệt là người trẻ, về hành trình khẳng định bản thân giữa những ràng buộc và khuôn mẫu cứng nhắc.
-
Nêu vấn đề nghị luận: Bàn về định kiến xã hội đối với người trẻ trong thời đại ngày nay và ý nghĩa của việc vượt thoát định kiến để sống đúng với chính mình.
II. THÂN BÀI
1. Giải thích vấn đề
-
Định kiến: là những quan niệm, đánh giá chủ quan, phiến diện, được hình thành từ lâu trong nhận thức của cá nhân hoặc xã hội, không dựa trên sự thật khách quan.
-
Vượt thoát khỏi định kiến: là quá trình con người nỗ lực chứng minh giá trị thật của mình, sống đúng với bản thân, không để những cái nhìn sai lệch chi phối hành trình sống.
-
Ý kiến trên muốn khẳng định: Sống đúng nghĩa là hành trình bền bỉ đấu tranh để thoát khỏi mọi khuôn mẫu áp đặt, đặc biệt là những định kiến của xã hội.
2. Phân tích, bàn luận vấn đề
a) Thực trạng định kiến xã hội với người trẻ hiện nay
-
Nhiều người lớn vẫn cho rằng người trẻ “thiếu trải nghiệm”, “nông nổi”, “sống ảo”, “dễ bỏ cuộc”.
-
Một số định kiến về nghề nghiệp:
-
Con gái không nên học kỹ thuật, công nghệ.
-
Nghề nghệ thuật, sáng tạo không “ổn định”, “thiếu thực tế”.
-
-
Trong môi trường học tập và công việc, người trẻ thường bị so sánh, bị nghi ngờ năng lực, bị áp đặt con đường sống theo “chuẩn mực” cũ.
→ Những định kiến ấy trở thành rào cản tâm lý, khiến nhiều người trẻ mất tự tin, ngại bộc lộ bản thân, hoặc chọn sống theo khuôn mẫu người khác.
b) Biểu hiện của việc vượt thoát định kiến ở người trẻ
-
Dám lựa chọn con đường riêng, sống đúng với đam mê, dù không được ủng hộ.
-
Dám khác biệt, thể hiện phong cách cá nhân, quan điểm sống riêng.
-
Không ngừng rèn luyện, học hỏi để khẳng định năng lực bằng hành động thực tế, chứ không bằng lời nói.
-
Ví dụ: Nguyễn Ngọc Phúc Tiên (ĐH VinUni) vượt định kiến giới, thành công trong ngành công nghệ; nhiều người trẻ khởi nghiệp trong các lĩnh vực mới (AI, sáng tạo nội dung, nghệ thuật) – chứng minh tuổi trẻ không đồng nghĩa với nông nổi.
c) Nguyên nhân
-
Từ phía xã hội: Tâm lý bảo thủ, tư duy cũ kỹ, sợ thay đổi.
-
Từ phía người trẻ: Thiếu bản lĩnh, sợ bị đánh giá, chưa đủ niềm tin vào bản thân.
-
Từ gia đình và giáo dục: Thiếu sự lắng nghe, tôn trọng khác biệt của con cái.
d) Ý nghĩa của việc vượt thoát định kiến
-
Giúp người trẻ khẳng định giá trị bản thân, sống đúng với con người thật.
-
Rèn luyện bản lĩnh, lòng tự tin và ý chí kiên định.
-
Mở rộng tư duy xã hội, góp phần thúc đẩy sự tiến bộ, bình đẳng và đa dạng giá trị sống.
-
Khi người trẻ được tôn trọng và tự do phát triển, xã hội sẽ trở nên nhân văn và cởi mở hơn.
3. Phản đề – Mở rộng
-
Tuy nhiên, vượt thoát định kiến không có nghĩa là nổi loạn hay chống đối cực đoan.
-
Người trẻ cần vượt qua bằng tri thức, năng lực và thái độ sống tích cực, chứ không phải chỉ để “khác người” hay chứng tỏ cái tôi.
→ Cần sự bản lĩnh, kiên trì và trách nhiệm trong quá trình khẳng định chính mình.
III. KẾT BÀI
-
Khẳng định lại vấn đề: Trong thời đại mới, khi xã hội đang chuyển mình, vượt thoát định kiến chính là chìa khóa giúp người trẻ sống tự do, bản lĩnh và có giá trị thật.
-
Liên hệ, rút ra thông điệp: Mỗi người trẻ hãy dám sống đúng với chính mình, dũng cảm vượt qua những giới hạn do người khác đặt ra, bởi chỉ khi ta là chính mình, cuộc đời mới thực sự có ý nghĩa.
Bài văn mẫu NLXH trình bày suy nghĩ về định kiến xã hội đối với người trẻ trong thời đại ngày nay
“Khi bị gọi nhầm tên,
Tôi không nói gì.
Khi ai đó nói rằng, tôi giống người họ đã gặp
– Tôi bỏ đi.”
(Vi Thùy Linh)
Không ít lần trong đời, con người phải đối diện với những cái nhìn áp đặt, những so sánh, định danh mà người khác gán cho mình. Tựa như cái bóng dai dẳng, định kiến luôn bám theo ta, khiến ta hoài nghi về giá trị bản thân. Và vì thế, hành trình sống, đặc biệt của người trẻ, chính là hành trình không ngừng vượt thoát khỏi định kiến xã hội để khẳng định mình.
“Định kiến” là những quan niệm, phán xét có sẵn, được hình thành từ lâu trong tư duy của cộng đồng, nhưng lại thiếu căn cứ thực tế và khách quan. Nó khiến con người nhìn nhận người khác bằng cái nhìn hạn hẹp, khuôn mẫu, làm tổn thương những ai đang nỗ lực sống đúng với chính mình. Sống, vì vậy, không chỉ là tồn tại, mà còn là một nỗ lực bền bỉ để phá vỡ mọi rào cản vô hình để được là mình, tự do và chân thật.
Trong xã hội hiện đại, người trẻ vẫn đang đối diện với muôn vàn định kiến. Họ bị cho là nông nổi, sống ảo, thiếu kiên trì; bị đánh giá rằng “tuổi trẻ chưa trải đời”, “chưa đủ chín chắn để quyết định tương lai”. Không ít cha mẹ vẫn giữ quan niệm “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”, tước đi quyền lựa chọn của con cái. Thậm chí, nhiều người trẻ bị gắn nhãn “thế hệ yếu đuối”, chỉ vì họ dám sống khác, dám bộc lộ cảm xúc, hay chọn con đường riêng biệt.
Nhưng cũng chính trong dòng chảy định kiến ấy, ta thấy biết bao tấm gương người trẻ đang dũng cảm đứng lên khẳng định giá trị của mình. Họ theo đuổi nghề nghiệp đam mê dù không được ủng hộ; họ kiên trì học hỏi, sáng tạo để chứng minh rằng tuổi trẻ không đồng nghĩa với non nớt. Như Nguyễn Ngọc Phúc Tiên, nữ sinh viên trường VinUni, người đã vượt qua định kiến giới trong lĩnh vực công nghệ, giành giải thưởng “Nữ sinh Khoa học – Công nghệ Việt Nam” nhờ sáng tạo cảm biến trở kháng. Câu chuyện của cô là minh chứng rằng: định kiến chỉ tồn tại khi ta ngừng cố gắng, còn dũng khí và tri thức sẽ khiến mọi giới hạn trở nên vô nghĩa.
Giống như cá chép vượt Vũ Môn để hóa rồng, người trẻ cũng cần bước qua ngưỡng cửa định kiến để hóa thân thành chính mình. Khi dám đi ngược đám đông, ta không còn bị ràng buộc bởi ánh nhìn phán xét; thay vào đó, ta được tôi luyện bản lĩnh, trí tuệ và lòng kiên định. Hành trình ấy có thể cô đơn, nhưng mỗi bước đi là một minh chứng cho sức mạnh của tự do và khát vọng sống đúng nghĩa.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ dũng khí để vượt thoát định kiến. Có những người trẻ chọn sống theo kỳ vọng của người khác vì sợ phán xét, sợ khác biệt. Họ dần đánh mất chính mình trong vai diễn do xã hội áp đặt. Song vượt qua định kiến không có nghĩa là nổi loạn hay bất cần; đó là hành trình khẳng định bản thân một cách bản lĩnh, có trách nhiệm và nhân văn. Sự tự tin, kiên trì cùng năng lực thực chất mới là câu trả lời thuyết phục nhất trước mọi ánh nhìn hoài nghi.
Để người trẻ được tự do phát triển, xã hội, đặc biệt là gia đình và nhà trường cần cởi mở hơn, tạo không gian cho họ khám phá bản thân, lựa chọn và trưởng thành theo cách riêng. Chỉ khi được lắng nghe, được tôn trọng, người trẻ mới đủ niềm tin để dấn bước và khiến những định kiến dần tan biến.
“Tôi vẫn là diễn viên tồi
Bởi tôi không bao giờ hoá trang để nhập vai người khác.”
Quả thật, “vai của người khác” chưa bao giờ là hạnh phúc. Sống thật dù vụng về, khác biệt vẫn đáng quý hơn việc đánh mất bản thân trong những khuôn mẫu có sẵn. Bởi khi dám thoát khỏi định kiến, ta không chỉ tìm thấy chính mình mà còn góp phần xây dựng một xã hội khoan dung, đa dạng và nhân văn hơn.
